Humor

ZIJN ER GRENZEN AAN HUMOR?

  • Saturday 15/12 16:00-17:30
  • Locatie
    Theaterzaal Vooruit
  • Soort evenement
    Panelgesprek

Mark Boukes (universitair docent in Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam), Lectrr (cartoonist, columnist en striptekenaar) Stijn Van der Stockt (TV-maker en medewerker De Raaskalderij) en Soe Nsuki (stand up comedian). Jozefien Daelemans (hoofdredacteur Charlie Magazine) modereert het debat.

Een grap helpt relativeren, een ongenoegen ventileren, kan conflicten ontmijnen, denkbeelden aankaarten en vastgeroeste patronen blootleggen ... Het helpt ons als individu en als samenleving om te gaan met moeilijke situaties. 

Maar humor is niet zaligmakend. Waar eindigt de grap en waar begint de belediging? Mag je alles zeggen onder het mom van humor? Wanneer is een grap niet gewoon een grap, maar een smakeloze belediging? Wie een grap maakt of ermee lacht, draagt een zekere morele verantwoordelijkheid. 

Humor is van alle tijden, maar kritiek op humor is dat dus ook. 

Enkele jaren geleden zette comedian Theo Maassen  Nederland in rep en roer. Maassen vertelde enkele jaren geleden in de sketch hoe vreemd hij het vond dat de xenofobe partij van Wilders in het polderstadje Volendam zo goed had gescoord bij de verkiezingen. Volendam is immers honderd procent blank, zei hij, de enige andersgekleurden zijn “de slachtoffers van die cafébrand”. (Ter info: op oudejaarsnacht 2000-2001 veroorzaakte een defect aan de kerstverlichting een uitslaande brand. Veertien jongeren kwamen om, 240 raakten ernstig verbrand en dragen daar nog steeds de sporen van.) Walgelijk en onacceptabel? Volgens vele Volendammers en andere Nederlanders wel. 

Sinds mensenheugenis lachen we met iemand die uitglijdt over een bananenschil of die zingend van een tafel duikelt. Het gooi- en smijtwerk van de slapstick is de scenische voortzetting van de hilarische val. Maar een cafébrand met doden en voor het leven getekende mensen is geen bananenschil. Je maakt toch ook geen grappen over mensen die op 9/11 uit de torens sprongen. Of wel?

Is sommige leed te zwaar om te spotten? Of is context alles? Verschuiven de grenzen van humor wanneer iets verder in het verleden ligt?

Is humor vandaag brutaler en grover dan ooit tevoren, omdat onze samenleving dat is? Of is een onfatsoenlijke samenleving van alle tijden? Wordt beledigen vandaag beschouwd als het summum van eerlijke communicatie en schelden als het toppunt van opkomen voor jezelf? Als je sommige fora op het internet bekijkt, wel.

Kunnen we wettelijk grenzen stellen aan humor? Wanneer komt het recht op meningsuiting in het gedrang? En bestaat er ook zoiets als het recht op beledigen?


© cartoon Kamagurka