Jeugdzorg

JEUGDZORG: VERDRIET VAN BELGIE

  • Saturday 15/12 13:30-15:00
  • Locatie
    Foyer Theaterzaal Vooruit
  • Soort evenement
    Panelgesprek

Luc Deneffe (directeur De Wissel), Saskia Van Nieuwenhove (journaliste) en Sabrine Ingabire (columnist bij MO* en Charlie Magazine). Jonas Muylaert (adjunct-hoofdredacteur van het VTM-nieuws) modereert.

Jongeren die een nacht in de cel moeten doorbrengen omdat er geen bed voor hen is. Het ìs geen scène uit een slechte film, maar bittere realiteit. Jeugdadvocate Reinhilde Goossens trok begin oktober nog maar eens aan de bel: “Hoe kan je een jongere aanmoedigen om zich onberispelijk te gedragen, als hij elke dag ­teleurgesteld wordt in de jeugdzorg?” schreef ze, en ze bood vervolgens haar cliënt zelf een nacht onderdak aan in plaats van hem naar de cel te sturen. Ze noemde het “een eigenwijze invulling van haar taak om te waken over de rechten van een kind, die voortdurend met voeten getreden worden.”

In 2014 maakte de Vlaamse jeugdhulp een grote hervorming door. Maar alle mooie ambities ten spijt - een integrale en sectoroverschrijdende aanpak, waarbij iedereen de empowerende hulp moet krijgen die hij nodig heeft - hét grote knelpunt blijft: plaatsgebrek. Of kort door de bocht: een tekort aan centen.

De doelstellingen (meer samenwerking tussen sectoren) klonken hulpverleners en consulenten nochtans als muziek in de oren, maar de kloof met de werkelijkheid gaapt. De roep om bijsturing klinkt dank ook luid. Terecht? Of mogen we vier jaar na datum nog spreken over “groeipijnen” van een pril decreet, dat moet rechttrekken wat al decennialang scheefgroeide? Het blijft verbazing wekken dat jeugdpsychiatrie en drughulpverlening - federale bevoegdheden  - niet opgenomen zijn in dat decreet. Is de grens tussen jongeren die psychiatrische hulp nodig hebben en zij die enkel zorg nodig hebben zo duidelijk? Bieden mobiele crisisteams - die acute en langdurige psychiatrische hulp aan huis bieden - een oplossing voor de gruwelijk lange wachtlijsten? Of schiet deze thuishulp - ingegeven door besparingen - zijn doel voorbij? Beleidsmakers hebben de mond vol van vermaatschappelijking van zorg, maar is dat in praktijk geen eufemisme voor een terugtrekkende overheid? Gaat jeugdzorg en jeugdpsychiatrie gebukt onder de fetisj van het meten en de bureaucratie van de nieuwe “intersectorale toegangspoort”? En heeft schrijver Dimitri Verhulst een punt wanneer hij oproept het niet langer te hebben over probleemjongeren, maar over kinderen van probleemouders?

Luistert Vandeurzen niet genoeg naar het werkveld, of hapert het nieuwe decreet net omdat hulpverleners zelf niet volledig mee zijn met het “integrale” verhaal, wanneer ze deuren gesloten houden voor jongeren die niet helemaal in hun doelgroep passen (denk aan middelengebruik)? “Het is zoals een behandelcentrum opzetten voor ebola, maar mensen wegsturen zodra ze symptomen van ebola vertonen.” Klinisch psycholoog Tom Verhaeghe kaartte een tweetal jaar geleden de dubbelzinnige houding van veel jeugdinstellingen aan. Jongeren met psychische problemen of een verstandelijke handicap die in een instelling verblijven en problematisch gedrag vertonen, worden vaak afgezonderd tot ze “gekalmeerd” zijn. Maar voor gehavende kinderen, kwetsbare zielen die al lijden aan een hechtingsstoornis, doet die isolatie (of nog erger, stopzetting van de therapie en/of een gedwongen verhuis naar een gesloten strafinstelling) meer kwaad dan goed. Sommige hulpverleners die in een instelling aan de slag zijn, zien het zelf met lede ogen aan. Ze gaan gebukt onder stress en verpletterende tijdsdruk, omdat de sector kampt - wel ja, hier zijn we weer - met fundamenteel personeelstekort en ellenlange wachtlijsten. En - laat ons wel wezen - ondertussen strijken ze ook niet echt een motiverend toploon op.

“We helpen mee richting te geven aan het leven van kinderen, jongeren en gezinnen die niet echt door het leven verwend zijn. Het is onze taak om dit leven terug op de sporen te krijgen.” Eveline Popelier, directeur van Binnenstad vzw uit Brugge verwoordde de kerntaak van jeugdhulp nog eens krachtig in een interview met Sociaal.net. Willen we niet luid en duidelijk zeggen dat we hier als samenleving bewust meer geld willen aan besteden?