Verrechtsing

RADICALISERING OP RECHTS

  • Friday 14/12 21:00-22:30
  • Locatie
    Theaterzaal Vooruit
  • Soort evenement
    Panelgesprek

Met Els Keytsman (directeur UNIA), John Crombez (voorzitter sp.a), Samira Bendadi (journalist MO*) en Christophe Busch (directeur Kazerne Dossin). Bart Brinckman (journalist De Standaard) leidt het gesprek in goede banen.

Stel, je komt de wachtkamer van je huisarts binnen, zoekt een plekje en zucht tegen de andere onfortuinlijke zielen “dat het toch wel godgeklaagd is met die hele radicalisering”. Wedden dat zowat de hele wachtkamer meteen meeknikt en vermoedt dat je het over de islam hebt?

Maar radicalisering en extremisme zijn niet voorbehouden voor moslims. Radicalisering is zelfs niet exclusief gelinkt aan religie. Is de verkiezing van Trump als Amerikaans president niet bij uitstek het resultaat van een geradicaliseerde fuck-you-stem? Wortelen de kiezers van Salvini, Orbàn, Johnson … niet in eenzelfde voedingsbodem van angst en onzekerheid?

In die zin was de luide collectieve verontwaardiging na de onthullende Pano-reportage over de rechtse radicalisering misschien wat naïef. Want Schild & Vrienden haalt inspiratie bij internationale alt right bewegingen, die al enkele jaren in een opmars zijn. Radicaal-rechts 2.0. Zonder Lonsdale-bomberjacks, maar met nette jasjes. Zonder georchestreerde massabijeenkomsten, maar minstens even georchestreerde trollenlegers op sociale media. In die zin is het seksistische, racistische en nazistische gedachtegoed dat de reportage onthulde geen marginaal gegeven. Het betekent meer dan individuele oprispingen van een extreemrechtse club wiens conservatief verhaal alsmaar extremer en gewelddadiger wordt. Want het gaat eigenlijk niet om die ‘enkelingen’ die zich op de afgesloten chatboxes inlaten met ranzige memes en gedweep met Hitler. Het gaat net om de honderdduizenden mensen die de woede van Schild en Vrienden delen. En de aantrekkingskracht die het groepsgevoel en oerconservatieve verhaal heeft op die ontevreden angstige mensen. Honderdduizenden mensen die je dus niet kan marginaliseren … om hen niet in extremere posities te duwen.

Hoe kunnen we als samenleving de voedingsbodem voor dat radicaal rechts gedachtegoed wegnemen? Hoe kunnen we antwoorden bieden op de onzekerheid die mensen voelen in een geglobaliseerde wereld waarin ze bang zijn om hun welvaart te verliezen en het gevoel hebben onbegrepen te zijn? Hoe halen we de mobilisatiekracht van die extreme bewegingen onderuit? Hoe moeten we de leiders van deze organisaties aanpakken zonder ze in een martelaarsrol te duwen? Welke verantwoordelijkheid dragen beleidsmakers? Hoe geloofwaardig is die operatie schone handen, wanneer sommigen zichzelf maar al te graag verliezen in loze opruiende oneliners en journalisten als ratten bestempelen. En zo de schroom helpen wegsmelten voor alle ranzigheid die op sociale media te lezen valt. Welke rol is voor jeugdwerk, onderwijs, media, sportverenigingen, welzijnswerk, cultuurverenigingen, theater … weggelegd? Hoe kunnen we onze jongeren kritische burgers maken? Hoe gaan we de dialoog aan?