Afrikaanse Filosofie1

LEZING 'AFRIKAANSE DENKERS. BESTAAT AFRIKAANSE FILOSOFIE?'

  • Friday 14/12 14:00-17:00
  • Locatie
    De Krook
  • Soort evenement
    Extra

Afrikaans denken wordt vaak voorgesteld als één denkbeweging die plaats zou maken voor elementen waaraan het de Westerse filosofie ontbeert. Tot lang voorbij het idee ‘Bantu filosofie’ meenden sommigen dat er een soort collectieve ‘filosofie’ aan de basis lag van het ‘Afrikaanse denken’. Senghor bv. stelde dat er een globaal Afrikaans denken zou zijn: la raison est hélène, l’émotion est nègre, is de basis van zijn négritude-beweging. Hij juichte de idee van een Bantu-filosofie toe omdat daarmee volgens hem het verschil tussen Westers denken en Afrikaans denken was aangetoond.

Deze idee ligt goed in de markt in het Westen, omdat het aansluit bij nogal wat literatuur over het ‘mysterieuze’, het ‘magische’ Afrika. Het duwt echter Afrikaanse filosofie en Afrikaanse filosofen in een exotische, naturalistische hoek en doet afbreuk aan de enorme verscheidenheid aan tradities en opvattingen over wat ‘filosofie’ kan zijn voor Afrika. Deze kritiek heeft aanleiding gegeven om dan toch maar op zoek te gaan naar individuele denkers, Afrikanen die durven in de ik-vorm te denken, zoals Bokar, Odera Oruka, etc.  Er is een Westerse behoefte om antwoorden ‘elders’ te gaan zoeken. En momenteel lijkt het bon ton te zijn om te kijken naar het exotische, pre-koloniale Afrika. En wat men vraagt, krijgt men ook.

Het zijn Afrikaanse filosofen zelf die waarschuwen voor het dubbelzinnige gebruik van het begrip filosofie, alsof ‘filosofie’ in Afrika wat anders zou zijn dan in Europa. In deze lezing krijg je een introductie in de positie van enkele Afrikaanse filosofen ten aanzien van deze kwestie. We noemen alvast enkele namen in historische volgorde: Augustinus (!), W. Amo, Zera Jakov, Tierno Bakar, A. Kagame,  Houtondji, Eboussi-Boulage, M. Towa, V.Y. Mudimbe, Kwasi Wiredu, Odera Oruka, Gyekye, A. Mbembe, S.B. Diagne, Ramose, S. Oluwole, K.A. Appiah, … en vele anderen

Bibliotheek De Krook, zaal De Laatkomer (+1)