Europa1

[VOLZET] EUROPA EN VLUCHTELINGEN: GEFAALD BELEID?

  • Thursday 13/12 18:30-20:00
  • Locatie
    Publieksruimte Amsab
  • Soort evenement
    Panelgesprek

Kathleen Van Brempt (Europees Parlementslid), Monika Sie Dhian Ho (directeur Instituut Clingendael), Bob Pleysier (voormalig Directeur-Generaal Fedasil) en Kasper Goethals (journalist De Standaard). Robin Ramaekers (VTM Nieuws) modereert.


65,6 miljoen. Dat is het aantal mensen dat wereldwijd op de vlucht is voor oorlog, geweld en vervolging (cijfers UNHCR). Een triest record aantal mensen dat ontheemd is en bescherming nodig heeft.

Natuurlijk kunnen we in Europa niet iedereen op eender welke manier een nieuwe thuis geven. Om de zoveel tijd pleit een politicus voor meer ‘opvang in de regio,’ maar dit gebeurt wel meestal en op immense schaal. In Libanon bestaat bijvoorbeeld inmiddels een kwart van de inwoners uit Syrische vluchtelingen. In de top 10 van landen die de meeste vluchtelingen ontvangen, staat geen enkel Europees land. Maar voor de mensen die hier wel hier in Europa aankloppen, hebben we niet de verdomde plicht om hen op een menswaardige manier op te vangen?

Is er vijf jaar na de het uitbreken van een gruwelijke burgeroorlog in Syrië sprake van enig Europees migratiebeleid? Of schermt elke lidstaat nog steeds voor zijn eigen grenzen, daarbij botweg de verantwoordelijkheid doorschuivend naar zijn buur? Is het niet te cynisch voor woorden dat het Griekenland en Italië zijn - om het schamper te stellen: landen die nu niet echt economische of financiële hoogdagen beleven -  die als eerste de vluchtelingen ontvangen? Sommige Europese landen blijven weigeren vluchtelingen op te nemen (denk aan Tsjechië) - kunnen we hen verplichten? Hoe groot is de tragedie die zich voltrekt aan de buitengrenzen van Europa? En hoe komt het dat burgers beter in menswaardige opvang lijken te slagen dan de overheid georganiseerde opvangkampen (cf. de reportages van journalist Kasper Goethals uit de vluchtelingenkampen Pikpa en Moria op Lesbos)? Waarom wijzen we luid afkeurend naar Trump wanneer hij zijn wall tussen Mexico en de VS bouwt, maar zetten we ondertussen zelf metershoge prikkeldraad in Calais, Jabbeke …?

Sust Europa haar geweten door deals te sluiten met Turkije en Libië? Willen we echt afhankelijk zijn van de goodwill van milities, gechanteerd door ondemocratische regimes? NGO’s die bootvluchtelingen redden worden systematisch ook ‘mensensmokkelaars’ genoemd. Hoe kunnen we dan nog een deftig beleid voeren tegen de echte mensensmokkelaars?  Hoe kunnen we vermijden dat vluchtelingen in de EU in de illegaliteit belanden?

Leren Europese lidstaten van elkaar in hun asielbeleid? De Duitse overheid wou vermijden dat vluchtelingen allemaal in dezelfde steden zouden terechtkomen, dus werkten ze een verdeelsleutel uit zodat nieuwkomers tot in de kleinste gemeentjes een thuis vonden. Burgemeesters van die kleine dorpjes hoopten zelfs dat de nieuwe inwoners de vergrijzing en plattelandsvlucht konden tegenhouden. En het was dankzij de burgers, die hielpen met voedselpakketten en kledij te verdelen, Duitse lessen te organiseren, hun buren hielpen om zich thuis te voelen … dat het plan Merkel lukte. Wat kan België leren van Duitsland? Is een verdeelsleutel ook hier een oplossing? Worden nieuwkomers hier voldoende begeleid in de zoektocht naar een woning, job, sociaal netwerk, taallessen …?

De buitenlandpolitiek van Europa heeft toch consequenties voor de asielpolitiek? Is het niet onze verdomde plicht om verantwoordelijkheid te nemen, als we ons eerst gingen moeien met de binnenlandse politiek (denk maar aan Libië, Irak …)? Is het te naïef om te denken dat Europa ook de kiem van het probleem moet aanpakken en een gruwelijke autocraat en mensenrechtenschender als Assad opzij moet schuiven? Hoe kan Europa stil blijven na de vele getuigenissen - in woord en beeld - over de gruwel in Libië, waar migranten als slaven behandeld en verkocht worden? Wist Europa dat de detentiekampen in Libië eigenlijk slavenmarkten waren, toen het de deal sloot met Libië? Hoe kunnen deze grove mensenrechtenschendingen ongestraft blijven?

Is het gebrek aan beleid een gevolg van de angst van politici om afgestraft te worden door hun kiespubliek hen? Zitten we hier op deze aardbol niet allemaal in hetzelfde schuitje? Vluchten voor de fun, zou dat bestaan dan? Niemand vlucht voor het plezier of om als letterteken op te duiken in een twitterfeed. De grens oversteken en de oversteek wagen, is vaak de enige uitweg. Het dromen van een nieuwe toekomst vraagt moed. Dat Angela Merkel werd weggehoond toen ze nog maar durfde te opperen dat we het best wel konden schaffen, is tekenend voor het cynisme dat in het debat is geslopen. “Wat zou jij doen?” Is dat niet de vraag die iedereen zich zou moeten stellen als het over mensen op de vlucht gaat? Ook Europese beleidsmakers?



© beeld: Fatinha Ramos