Big Farma

BIG FARMA

  • Thursday 13/12 16:00-17:30
  • Locatie
    Theaterzaal Vooruit
  • Soort evenement
    Panelgesprek

Ri De Ridder (voormalig directeur-generaal RIZIV en huidig voorzitter van Dokters van de Wereld), Jean-Jacques Cassiman (professor genetica aan de KUL), Jan De Maeseneer (professor Huisartsgeneeskunde aan de UGent), Ignaas Devisch (medisch filosoof UGent), Stefaan Fiers (Communications & Public Policy Director Pharma.be) en Maaike Vanmeerhaeghe (Policy Officer bij Oxfam-Solidariteit). An Hofman (anker Kanaal Z) modereert het gesprek.

Als je ziek bent, wil je een medicijn dat je beter maakt. En liefst wil je ook dat dat medicijn betaalbaar is, zodat financiële kopzorgen je niet nog zieker maken. Het hoeft geen tekeningetje dat dit voor langdurig zieken - meestal voor zij zonder financieel en sociaal vangnet - niet evident is. Hoe kunnen we de gezondheidszorg toegankelijk maken voor zo veel mogelijk mensen én betaalbaar voor de gemeenschap?

Onderzoek wijst uit dat de hoge prijzen van geneesmiddelen veelal het gevolg zijn van een inefficiënt ontwikkelingsproces: van de 10 medicijnen die ontwikkeld worden, halen 9 de markt niet. En dat laat zich voelen in de prijs van het middel dat de markt wel haalt. Hoe komt dat? Waarom is er zo weinig transparantie over de contracten die de overheid afsluit met farmabedrijven? Hoe groot is de greep van de farma-industrie dan op de hele gezondheidszorg? Hoe nauw is de link tussen farmabedrijven en wetenschappelijke onderzoekers - en hoe eerlijk zijn de resultaten van dat klinisch onderzoek dan? Of hoe transparant is de communicatie over die resultaten (over de effectiviteit en over de nevenwerkingen)? Hoe het komt dat er genoeg wetenschappelijke kennis voor sommige geneesmiddelen (bv. vernieuwende medicijnen tegen MS), maar dat het commercieel gezien niet interessant is om die op de markt te brengen? Hoe en wie weegt af welke medicijnen/therapieën na wetenschappelijk onderzoek op de markt komen en welke niet (wegens commercieel niet interessant), welke terugbetaald worden door ziekteverzekering en welke (rationele) parameters daarvoor gebruikt worden (omdat de ziekte te zeldzaam is, omdat de behandeling nog te experimenteel is ...)? Door de invloed van sociale media, krijgen mensen met zeldzame ziekte soms een gezicht. Dan ontstaat er intuïtief heel veel sympathie, klinkt er een luid pleidooi om die peperdure behandeling terug te betalen voor de behandeling van dat kindje wiens gezicht we niet meer van ons netvlies krijgen. Een menselijke reactie. Maar vallen er dan niet op een ander vlak te veel mensen uit de boot, en moeten we dan niet eerder investeren in bv. middel tegen malaria (waaraan veel meer mensen lijden, maar wat misschien minder mediageniek is)? Of slaan we dan te veel door in economisch efficiëntiedenken? Los van de klassieke medicijnen, zijn er nog andere behandelingen die relatief 'nieuw' zijn en het debat dus wel een nieuwe richting insturen. De resultaten van bijvoorbeeld inplanting van elektroden (bij behandeling van zware depressies, parkinson, tourette, alcoholverslaving …) lijken veelbelovend, maar roepen ook ethische vragen op. Als je iemands gedrag kan sturen en kan afhelpen van alcoholverslaving, kan dat dan ook bv. voor suiker (link met diabetes)? Hoe ver willen we daarin gaan? Wat is pathologisch gedrag en wat kunnen/willen we 'genezen' en wanneer ligt de verantwoordelijkheid bij het individu? Eén van de belangrijkste financiers in de V.S/ voor neurologisch onderzoek naar behandeling met elektroden voor mensen met posttraumatische stress is het Amerikaanse leger. En dat roept natuurlijk wel wat ethische vragen op, over de 'voorbedachtheid' van dat onderzoek. Is het de bedoeling om en masse jonge burgers de oorlog in te sturen, om de trauma's die de conflicten/angsten/oorlog naliet dan maar te fixen met een elektrode in hun hoofd? Wie heeft er baat bij het onderzoek naar welke medicijnen en behandelingen? En wat is het verschil met farmabedrijven die het onderzoek naar medicijnen financieren? Waarom blijven artsen en masse antibiotica voorschrijven, terwijl we eigenlijk zouden moeten afkicken (want we staan aan de top van de lijst, wanneer het gaat om slikken van antibiotica ... terwijl dat ons lichaam ook verzwakt bij overmatig gebruik)?

Hoe kunnen we streven naar een gezonde maatschappij waarin wie ziek is, kan rekenen op de geneesmiddelen die hem of haar beter maakt, waar producenten een faire prijs voor hun producten krijgen en waar wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe medicijnen gestimuleerd wordt? En welke aanbevelingen hebben onze panelleden om dat ook allemaal betaalbaar te houden, en toereikend voor wie nu te vaak uit de boot valt?